بهترین سن برای گفتار درمانی کودکان را زمانی می‌توان در نظر گرفت که والدین اولین نشانه‌های تأخیر یا مشکل در گفتار و زبان کودک را متوجه شوند. هرچه زودتر برای درمان اقدام کنیم، نتیجه بهتری خواهیم گرفت، چون مغز کودکان در سنین پایین خیلی بهتر یاد می‌گیرد. اگر کودکتان در صحبت کردن، فهمیدن حرف‌ها یا ارتباط برقرار کردن با دیگران مشکل دارد، بهتر است به یک متخصص مراجعه کنید. مرکز کاردرمانی و گفتار درمانی بهار با بررسی دقیق وضعیت کودک و ارائه راهکارهای مناسب، به شما کمک می‌کند تا بهترین مسیر را برای رشد گفتار فرزندتان پیدا کنید.
نشانه‌های تاخیر گفتاری در کودکان
تشخیص زودهنگام تاخیر در گفتار و زبان برای بهبود و توانبخشی کودک بسیار کمک کننده است در واقع توجه به علائم هشداردهنده و مشورت با متخصصان می‌تواند تفاوت بزرگی در آینده ارتباطی کودک ایجاد کند.
- کودک تا 12 ماهگی هیچ صدایی تولید نمی‌کند یا به صداهای اطراف واکنش نشان نمی‌دهد.
- تا 18 ماهگی کلمات معنادار کمی دارد یا از اشاره برای ارتباط استفاده نمی‌کند.
- تا 2 سالگی قادر به ترکیب دو کلمه در یک جمله ساده نیست.
- تا 3 سالگی قادر به بیان جملات 3 تا 4 کلمه‌ای یا فهمیدن دستورات ساده نیست.
- تلفظ اکثر کلمات در 4 سالگی نامفهوم است و در برقراری ارتباط با غریبه‌ها هم مشکل دارد.
نقش کاردرمانی در بهبود گفتار و زبان
کاردرمانی فقط به تمرین‌های گفتار محدود نمی‌شود این روش تلاش می‌کند علت‌هایی را پیدا کند که ممکن است باعث تخیر یا سختی در صحبت‌کردن کودک شود برای مثال اگر کودک در پردازش حس‌ها مشکل داشته باشد یا هماهنگی حرکت‌های بدن و دهان برایش سخت باشد یا در تمرکز مشکل داشته باشد این موضوع می‌تواند روی زبان و گفتار اثر بگذارد.
کاردرمانگر با فعالیت‌های روزمره و بازی‌های هدفمند شرایط را برای ارتباط بهتر کودک آماده می‌کند هدف هم این است که کودک در یک محیط امن، شاد و راحت‌تر ارتباط برقرار کند تا انگیزه بیشتری برای حرف‌زدن داشته باشد همچنین کاردرمانگر با خانواده و گفتاردرمانگر هماهنگ می‌شود تا برنامه درمانی یکپارچه باشد و کودک سریع‌تر به نتیجه برسد.
برای دریافت نوبت از کلینیک گفتار درمانی و کاردرمانی بهار بهترین مرکز کادرمانی در کرج با شماره مطب تماس بگیرید.
رشد گفتار و زبان در کودکان چه مراحلی دارد؟
رشد گفتار و زبان در کودکان فرآیندی تدریجی و مرحله‌ای است که از صداهای اولیه آغاز شده و به مکالمات پیچیده ختم می‌شود. هر مرحله، بلوغ و توانایی‌های جدیدی را در کودک نمایان می‌کند.
بدو تولد تا 6 ماهگی
در این دوره، نوزادان با صداهایی مانند آه و او و غلت زدن ارتباط برقرار می‌کنند آن‌ها به صداهای محیط، به‌ویژه صدای والدین، واکنش نشان داده و شروع به تشخیص زبان مادری خود می‌کنند این صداها، پایه‌های اولیه شکل‌گیری گفتار هستند.
6 تا 12 ماهگی
کودکان در این مرحله، کلمات ساده و دستورات را درک می‌کنند و سعی در تقلید صداها و ریتم کلام اطرافیان دارند تولید صداهای ترکیبی مانند ماما و بابا بدون معنی مشخص در ابتدا در اواخر این دوره دیده می‌شود.
12 تا 18 ماهگی
با رسیدن به این سن اکثر کودکان حدود 10 تا 20 کلمه معنادار را به کار می‌برند و از طریق اشاره، نیازها و خواسته‌های خود را بیان می‌کنند آن‌ها دایره لغات محدودی دارند اما به درک کلمات بیشتری نسبت به آنچه صحبت می‌کنند، قادرند.
18 تا 24 ماهگی
این دوره شاهد افزایش چشمگیر دایره لغات کودک است او می‌تواند بیش از 50 کلمه را به کار ببرد مهم‌تر از آن، شروع به ترکیب دو کلمه برای بیان مفاهیم ساده می‌کند.
2 تا 3 سالگی
کودکان در این سن جملات 2 تا 3 کلمه‌ای را به راحتی استفاده می‌کنند و شروع به پرسیدن سوالات اولیه با کلماتی چون چی؟ و کجا؟ می‌کنند باید اشاره کنیم که توانایی درک و نام بردن اعضای بدن و رنگ‌ها نیز در این دوره شکل می‌گیرد.
3 تا 4 سالگی
این کودکان قادر به ساخت جملات 4 تا 5 کلمه‌ای هستند و می‌توانند داستان‌های کوتاه را تعریف کنند یا اتفاقات روزمره را با جزئیات بیشتری بیان نمایند پرسیدن سوالات چرا؟ نشان‌دهنده کنجکاوی و درک عمیق‌تر آن‌ها از محیط اطراف است.
4 تا 5 سالگی
در این مرحله کودک جملات کامل و پیچیده را به کار می‌برد احساسات و افکار خود را به راحتی بیان می‌کند همچنین تلفظ کلمات نیز نسبت به قبل واضح و قابل فهم‌تر می‌شود.
بهترین سن برای گفتار درمانی کودکان چه زمانی است؟
بهترین زمان برای شروع گفتار درمانی، درست زمانی است که اولین نشانه‌های تاخیر در گفتار یا زبان را در کودک می‌بینید هرچه مداخله زودتر انجام شود به‌خصوص پیش از ۳ سالگی احتمال نتیجه بهتر بیشتر است، چون در این سن مغز کودک انعطاف بالایی برای یادگیری دارد حتی اگر تاخیر شدید نباشد، مشورت با متخصص کاردرمانی و گفتاردرمانی می‌تواند با ارائه راهکارهای حمایتی، روند طبیعی رشد گفتار را هموارتر کند.
نکاتی که والدین برای تشویق رشد گفتار در خانه باید بدانند!
ایجاد یک محیط سرشار از زبان و ارتباط، نقش مهمی در تقویت مهارت‌های گفتاری و زبانی کودک دارد وقتی والدین در طول روز با کودک خود بیشتر صحبت می‌کنند در بازی‌ها همراه او هستند و به حرف‌هایش با دقت گوش می‌دهند، زمینه رشد بهتر گفتار او را فراهم می‌کنند پس برای کمک به رشد گفتار کودک در خانه می‌توانید این کارها را انجام دهید:
- با کودک زیاد صحبت کنید و کارهایی را که انجام می‌دهید برای او توضیح دهید.
- از سنین پایین برای کودک خود کتاب بخوانید و درباره تصاویر کتاب با او صحبت کنید.
- هر تلاش کودک برای صحبت کردن یا برقراری ارتباط را با تحسین و بازخورد مثبت همراه کنید پس کودک خود را تشویق کنید.
- با دقت به حرف‌های کودک خود گوش دهید و اجازه دهید حرفش را کامل بزند.
- گفته‌های کودک را تکرار و کامل کنید مثلا اگر گفت آب شما بگویید آب می‌خوره یا آب می‌خوای؟
- بازی‌های تعاملی انجام دهید و بازی‌هایی را انتخاب کنید که کودک در آن‌ها ناچار به صحبت کردن و مشارکت کلامی باشد.
در نهایت…
رشد گفتار و زبان در کودکان یکی از مهم‌ترین بخش‌های رشد آن‌هاست و هرچه این مسیر زودتر و با دقت بیشتری پیگیری شود، نتیجه بهتری خواهد داشت. اگر والدین نشانه‌های تاخیر در گفتار یا زبان کودک را زود تشخیص دهند و به‌موقع از متخصص کمک بگیرند می‌توانند به پیشرفت بهتر او کمک کنند. صبر، توجه به رفتارهای کودک و شروع درمان در زمان مناسب، نقش خیلی مهمی در بهبود گفتار دارد. مرکز کاردرمانی و گفتار درمانی بهار نیز در این مسیر همراه والدین است تا بهترین تصمیم را برای رشد کودک بگیرند.